Ma'lumot

GAPNING AKTUAL BO‘LINISHI VA SO‘Z TARTIBI MASALASI

A. Q. Sobirov


Ushbu maqolada rus va o‘zbek tilshunosligidagi gapning aktual bo’linishi va so‘z

tartibiga doir ishlar o‘rganildi. Ishda gapning aktual bo‘linishi va so‘z tartibi masalasi e’tiborga olinib,

gapning aktual bo‘linishi muhim kommunikativ-sintaktik hodisa sifatida so‘zlar tartibiga bog‘lab

o‘rganildi. Gapning aktual bo‘linishi mantiqiy birlik bo‘lgan hukmning bo‘laklanishi (sub’ekt va predikatga

bo‘linish)ga o‘xshaydi, degan ayrim tilshunoslarning mulohazalariga qo‘shimcha qilinib, aktual bo‘linish

mantiqiy-grammatik bo‘linish deb nomlanishi aytildi. Muhim aktuallashtiruvchilar qatorida: prosodik

aktuallashtiruvchi vosita (mantiqiy urg‘u va u bilan bog‘liq bo‘lgan nutq tempi hamda pauza), emfatik

emotsional urg‘u (emfatik urg‘uda hissiylik kuchli bo‘ladi, unli yoki undosh cho‘ziladi), leksik va

grammatik aktuallashtiruvchi vosita (faqat, yolg‘iz, hatto, o‘zi so‘zlari va -gina, -oq, -yoq qo‘shimchaci

kabilar) o‘rganildi



https://doi.org/10.59251/2181-1296.v2.1262.1330

Sahifalar soni 01-10 | 134 Ko'rishlar | 63 Yuklab olishlar

To'liq maqolani yuklab olish